Zdążyć przed wypaleniem: jak w organizacjach?

Co firmy mogą robić, aby przeciwdziałać zjawisku wypalenia?

Koszty wypalenia zawodowego pracowników mierzone ilością absencji z tego powodu i niższą efektywnością są ogromne. Dla przykładu badania Gallupa przeprowadzone pod koniec 2015 roku w Niemczech wyliczają, że roczna strata produktywności niemieckich pracowników spowodowana zjawiskiem wypalenia wynosi ok. 9 miliardów euro!
Szacunki polskie dot. 2014 roku podają koszty rzędu 2,6 miliardów złotych (wg wyliczeń dr Małgorzaty Gałązka-Sobotka z Uczelni Łazarskiego).

Zmagający się z wypaleniem pracownik nie jest też w stanie obsłużyć swoich klientów na oczekiwanym poziomie. Dotychczasowe dobre relacje zamienia powoli albo w konflikt, albo w wymuszoną poprawność. Trudno też pominąć negatywny wpływ na najbliższych współpracowników.

Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że w interesie firm jest prewencja wypalenia zawodowego. Co firmy mogą robić, aby przeciwdziałać temu zjawisku? Programy zaradcze podzieliłabym na 3 rodzaje, które wdrażane w zintegrowany sposób przynoszą najlepsze efekty. I to nie tylko w kwestii wypalenia zawodowego, ale jakości miejsca pracy w ogóle.

1. Budowanie zaangażowania.
Chociaż trafniej byłoby powiedzieć: podtrzymywanie zaangażowania pracowników, gdyż na wstępie większość ludzi podejmujących pracę jest zaangażowana.
Wykazano, że firmy, które wdrażają przemyślane programy budowania zaangażowania pracowników osiągają lepsze efekty pod kątem retencji pracowników, jakości pracy i wreszcie wyników finansowych. Raport Aberdeen Group z września 2015 roku (www.aberdeen.com) wykazuje, że firmy posiadające formalne programy zaangażowania pracowników cieszą się o 233% większą lojalnością swoich klientów i uzyskują wzrost przychodów o 26% większy w stosunku do firm, które takich programów nie posiadają. Elementami uniwersalnymi budowania zaangażowania pracowników są: realny wpływ pracowników na swoją pracę, uwzględnianie ich opinii i sugestii, kompetencje decyzyjne, dobry przepływ informacji, możliwości rozwoju, docenianie nie tylko osiągnięć, ale i wysiłków. Wyższą szkołą jazdy byłyby samozarządzające się zespoły. Jednakże dla skutecznego wdrożenia trafnego programu budowania zaangażowania w konkretnej organizacji najlepiej zacząć od badania satysfakcji i zaangażowania pracowników. Wyniki badania dadzą odpowiedź na pytanie, jakie działania są potrzebne.

2. Budowanie kompetencji radzenia sobie z wypaleniem.
Badania (Żbikowska, 1999, Sęk, Beisert, Pasikowski, Ścigała, 1997) wykazały, że sama świadomość pracowników, że są na wypalenie narażeni i wiedza na ten temat w bardzo niewielkim stopniu działa prewencyjnie. Stąd ważne jest, aby, poza szkoleniami nt. narażenia na wypalenie, pracownicy otrzymali również narzędzia do radzenia sobie z tym problemem.
Poza warsztatami dotyczącymi wypalenia, budującymi świadomość pracowników, warto włączyć programy rozwijające umiejętności zaradcze, takie jak radzenie sobie ze stresem, asertywność, umiejętności interpersonalne. Skuteczny jest coaching grupowy i indywidualny.

3. Budowanie kultury organizacyjnej promującej równowagę.
Firmy, które nieformalnie promują pracoholizm strzelają sobie w kolano. Krótkowzrocznie eksploatują zaangażowanie swoich pracowników, które prędzej czy później musi ulec wyczerpaniu. O ile kiedyś wielu pewnie myślało, że jak się pracownik wypali to nie ma problemu, na jego miejsce zatrudni się nowego, z nową energią, może wyższymi kompetencjami. Nie wątpię, że wielu nadal tak myśli nie dostrzegając zmian na rynku pracy – obecnie mamy rynek pracownika, a nie pracodawcy!

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz. Szczególnie na wypalenie są podatni pracownicy, którzy na starcie mają wyidealizowany obraz własnego zawodu, wysokie oczekiwania, co do pracy i swojego wpływu, bardzo wysokie aspiracje. W procesie rekrutacji wydaje się być ważne, aby w sposób realistyczny przedstawiać realia pracy, możliwości rozwoju i awansów, nie koloryzować codzienności firmowej. To może oszczędzić późniejszych rozczarowań i pracownikowi, i pracodawcy.


Następny wpis:

http://www.dreamstime.com/royalty-free-stock-photography-burnout-balance-concept-written-blackboard-image44461607


© 2014 Ewa Schabek supported by all visual